Monday, July 20, 2026

Fact Checks

Fact Check: ‌ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းတဲ့ သတင်းတု

‌စစ်တပ်သဘောတူညီချက်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းသွားမယ်ဆိုတဲ့ ဗွီဒီယိုတွေ ဒီရက်ပိုင်း ယူကျူ့ချန်နယ် တခုကဆက်တိုက်  ဖြန့်ဝေထားတာမှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ သတင်းတုဖြန့်ချိမှု သာဖြစ်တယ်။  ပျံ့နှံ့မှုအား‌ကောင်းနေတဲ့ ပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။  အလားတူတဲ့ ဖြန့်ဝေမှုတွေကို ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်းတွေ့ရတယ်။ “ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် သဘောတူ ဒေါ်စုပြန်လည် ဦးဆောင်မည် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်ကြီးတွေ ဒေါ်စုနဲ့ ပူးပေါင်းပြီ မအလ ဘယ်လိုမှ ငြင်းချက်ထုတ်လို့မရတော့ဘူး အာဆီယံနဲ့ ဆွေးနွေးမှု ထုတ်ပြန်” Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့မယ်ဆိုတဲ့ ဒီသတင်းကို သတင်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေနဲ့ ယုံကြည်ရတဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေမှာဖော်ပြချက်မရှိပါဘူး။ ဒီဗွီဒီယိုဖြန့်ဝေထားတဲ့ “Mandalay Khitthit”ယူကျူ့ချန်နယ်ဟာ  သတင်းမီဒီယာတွေမှာဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့ […]

Fact Check: အာဆီယံက ဖိအားပေးလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့ သတင်းတု

Fact Check: မြဝတီမှာ လေယာဉ် ၂ စီး ပစ်ချခံရပြီး ဗိုလ်ချုပ် ၁ ဦးနဲ့ စစ်သား ၃၀၀ ကျော်အဖမ်းခံရတဲ့ သတင်းတု

Fact Check: လွှတ်တော်ကို စစ်တပ်က ဝင်စီးပြီး ဦးခင်ရီ အပါဝင် အမတ် ၁၈ ဦး ဖမ်းဆီးထားတဲ့သတင်းတု

Fact Check: KNA ခေါင်းဆောင် စောချစ်သူ အမေရိကန် FBI ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီဆိုတဲ့ သတင်းတု

Fact Check: ဘုံသဘောတူညီချက်  ၅ ချက် မလိုက်နာလို့ စစ်ကောင်စီကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ဖယ်ရှားကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်ကြေညာတဲ့ သတင်းတု

Politics

Fact Check: ‌ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းတဲ့ သတင်းတု

‌စစ်တပ်သဘောတူညီချက်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းသွားမယ်ဆိုတဲ့ ဗွီဒီယိုတွေ ဒီရက်ပိုင်း ယူကျူ့ချန်နယ် တခုကဆက်တိုက်  ဖြန့်ဝေထားတာမှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ သတင်းတုဖြန့်ချိမှု သာဖြစ်တယ်။  ပျံ့နှံ့မှုအား‌ကောင်းနေတဲ့ ပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။  အလားတူတဲ့ ဖြန့်ဝေမှုတွေကို ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်းတွေ့ရတယ်။ “ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် သဘောတူ ဒေါ်စုပြန်လည် ဦးဆောင်မည် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်ကြီးတွေ ဒေါ်စုနဲ့ ပူးပေါင်းပြီ မအလ ဘယ်လိုမှ ငြင်းချက်ထုတ်လို့မရတော့ဘူး အာဆီယံနဲ့ ဆွေးနွေးမှု ထုတ်ပြန်” Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရသစ်ဖွဲ့မယ်ဆိုတဲ့ ဒီသတင်းကို သတင်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေနဲ့ ယုံကြည်ရတဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေမှာဖော်ပြချက်မရှိပါဘူး။ ဒီဗွီဒီယိုဖြန့်ဝေထားတဲ့ “Mandalay Khitthit”ယူကျူ့ချန်နယ်ဟာ  သတင်းမီဒီယာတွေမှာဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့ […]

Fact Check: အာဆီယံက ဖိအားပေးလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့ သတင်းတု

အာဆီယံက ဖိအားပေးလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်ပြီဆိုတဲ့ ဗွီဒီယိုကို ယူကျူ့ချန်နယ်တခုက  ဖြန့်ဝေထားတာမှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ သတင်းတုဖြန့်ချိမှုသာဖြစ်တယ်။  ပျံ့နှံ့မှုအား‌ကောင်းနေတဲ့ ပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။  “ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြန်လွတ်လာပြီ ပြင်းထန်တဲ့ အာဆီယံရဲ့ ဖိအားကြောင့် ဒေါ်စုကို နေအိမ်ပြန်ပို့ဖို့ ကောင်စီ ဆုံးဖြတ် ၊ ပြည်သူတွေ ကခုန်နေကြပြီ” Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် အာဆီယံက ဖိအားပေးလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်ဆိုတဲ့ ဒီသတင်းကို သတင်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ အဓိကကျတဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေမှာ ဖော်ပြချက်မရှိပါဘူး။  ဒီဗွီဒီယိုဖြန့်ဝေထားတဲ့ “Khit Thit Media”အမည်နဲ့ ယူကျူ့ချန်နယ်ဟာ  သတင်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ရန်ကုန်ခေတ်သစ်သတင်းဌာနရဲ့ ယူကျူ့အမည်ကို […]

International

Fact Check: ဘီလာရုစ်သမ္မတကို ယူကရိန်းထောက်လှမ်းရေးက ဖမ်းသွားတဲ့ပုံဟာ AI အသုံးပြုဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်တယ်  

ယူကရိန်းနိုင်ငံရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးအထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ဘီလာရုစ်သမ္မတ လူကာရှင်ကို(Lukashenko)ကို သူ့နိုင်ငံထဲအထိ ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ဆိုထားတဲ့ ပို့စ်တွေ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်း နေတာ တွေ့ရတယ်။ နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ ပြောဆိုဖြန့်ဝေမှုတခုဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပုံဟာ ဉာဏ်ရည်တု နည်းပညာ(AI)အသုံးပြု ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်တာတွေ့ရတယ်။  ဒီလိုပြောဆိုချက်တွေပါဝင်တဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ပို့စ် စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။ တူညီတဲ့ပြောဆိုမျှဝေမှုကို ဒီနေရာ၊ ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း တွေ့ရတယ်။ “ယူကရိန်းတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဘီလာရုစ်နိုင်ငံပိုင်နက်အတွင်းမှ လူကာရှင်ကိုကို တိုက်ရိုက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည်။ SBU နှင့် HUR အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်အုပ်စုတစ်စုသည် ဤစစ်ပွဲအတွင်း အရဲရင့်ဆုံး စစ်ဆင်ရေးများထဲမှ တစ်ခုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ပြီး လူကာရှင်ကို၏ နေအိမ်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ကို လျင်မြန်စွာ ချေမှုန်းကာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကိုကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ စစ်ဆင်ရေးသည် […]

Fact Check: အိန္ဒိယမှာ တန်ခိုးရှိတယ်လို့ ယူဆပြီး ပျံသန်းဖို့ ကြိုးစားရင်း ဟိန္ဒူ ဘုန်းတော်ကြီး တပါး ပြုတ်ကျသေဆုံးမှုလား- မဟုတ်ပါ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်(Andhra Pradesh)ပြည်နယ်မှာ တန်ခိုးရှိပြီး ပျံသန်းနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့တဲ့ ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီး တပါး ပျံသန်းပွဲအခမ်းအနားမှာပဲ ကမ်းပါးက လိမ့်ကျသေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်နဲ့အတူ  ဗွီဒီယိုတခု ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်း နေတာတွေ့ရတယ်။နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ မှားယွင်းပြောဆိုမျှဝေမှုသာ ဖြစ်တယ်။   ဘာသာရေးပွဲတခုလို့ ယူဆရတဲ့ ပွဲတခုကို ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီးတပါးက ယုံကြည်သူတွေနဲ့ ခြံရံလျက် တောင်စွန်း တခုမှာပြုလုပ်နေတာ ဒီဗွီဒီယိုထဲမှာ မြင်တွေ့ရပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဘုန်းတော်ကြီးဟာ တောင်အောက်ကို ပြုတ်ကျသွားခဲ့တာတွေ့ရပါတယ်။  ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ဗွီဒီယိုပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။ Burma Insight အမည်နဲ့ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာက မျှဝေထားတဲ့ ဒီပို့စ်ဟာ လက်ရှိအချိန်အထိ ပြန်လည်မျှဝေမှုပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော်နဲ့ ကြည့်ရှု့မှုပေါင်း ၅ သိန်းဝန်းကျင်ရရှိထားတယ်။ အလားတူတဲ့ မျှဝေမှုကို  ဒီနေရာ၊ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း […]

Fact Check : ကင်ဂျုံအန်းကို လေဆိပ်အထိ တရုတ်သမ္မတ မိသားစုနဲ့ လာကြိုခဲ့သလား- မဟုတ်ပါ

မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်း တရုတ်နိုင်ငံလာလည်တုန်းက လေဆိပ်အထိ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ကိုယ်တိုင် မိသားစုနဲ့ လာကြိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပြီး ဓာတ်ပုံပို့စ်တခု လူမှုကွန်ယက်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေ တာတွေ့ရတယ်။ မှားယွင်းပြောဆိုမှုတခုသာဖြစ်တယ်။ ကင်ဂျုံအန်းလာရောက်စဉ်မှာ ရှီကျင့်ဖျင်လေဆိပ် ဆင်းကြိုတာမရှိခဲ့ပါဘူး။ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ပို့စ်တခုရဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။  အလားတူတဲ့ ပြောဆိုမျှဝေမှုကို ဒီနေရာ၊ ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း တွေ့ရတယ်။  “မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်း လာလည်တုန်းက မိသားစုလိုက် လေဆိပ်အထိ ဖက်လှဲတကင်း လာကြိုခဲ့တဲ့ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အလည်လာတဲ့ အခါမှာတော့ ဒုသမ္မတနဲ့ အဖွဲ့ကိုသာ ဧည့်ခံ ကြိုဆိုဖို့ လေဆိပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။  နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး လာရောက်မှုကို အိမ်ရှင်နိုင်ငံရဲ့ […]

Follow Us