Sunday, July 26, 2026

Fact Checks

Fact Check: အီလွန်မက်ကို လာဘ်ထိုးပြီး အင်တာနက်တွေ စစ်ကောင်စီ ပိတ်သိမ်းတော့မယ်ဆိုတဲ့  သတင်းမှား

SpaceX တည်ထောင်သူ အီလွန်မက် ဒေါ်လာသန်းထောင်ချီ လာဘ်ပေးပြီး သူ့အအကူအညီနဲ့ ဂြိုလ်တု အင်တာနက်တွေ မြန်မာနိုင်ငံကနေ စစ်ကောင်စီ ပိတ်သိမ်းတော့မယ်လို့ ဆိုပြီး ဗွီဒီယိုကို ယူကျူ့ချန်နယ်တခုက ဖြန့်ဝေထားတာမှာ နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ သတင်းတုဖြစ်တယ်။ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ဗွီဒီယိုပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။  “(၁)ရက်အတွင်း လိုင်းပိတ်သိမ်းမယ် အီလွန်မစ်အကူညီနဲ့ (၁)ရက်အတွင်း ဖုန်းအင်တာနက် လိုင်း အကုန်ပိတ်သိမ်းမယ့်သတင်း ပေါက်ကြားလာ” Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အင်တာနက် ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ထားတဲ့ ဒေသက လူထုတွေ အဓိက ထားသုံးဆွဲခွင့်ရနေတဲ့ စတားလင့်ခ်(Starlink)ဂြိုလ်တုအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ဖြတ်တောက်ဖို့အတွက် စပေ့ချ်အိက်စ်(SpaceX) အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် အီလွန်မက်(Elon Musk)ကို ဒေါ်လာသန်း ထောင်ချီကာ မြန်မာစစ်တပ်က လာဘ်ထိုးပြီး […]

Politics

Fact Check: အီလွန်မက်ကို လာဘ်ထိုးပြီး အင်တာနက်တွေ စစ်ကောင်စီ ပိတ်သိမ်းတော့မယ်ဆိုတဲ့  သတင်းမှား

SpaceX တည်ထောင်သူ အီလွန်မက် ဒေါ်လာသန်းထောင်ချီ လာဘ်ပေးပြီး သူ့အအကူအညီနဲ့ ဂြိုလ်တု အင်တာနက်တွေ မြန်မာနိုင်ငံကနေ စစ်ကောင်စီ ပိတ်သိမ်းတော့မယ်လို့ ဆိုပြီး ဗွီဒီယိုကို ယူကျူ့ချန်နယ်တခုက ဖြန့်ဝေထားတာမှာ နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ သတင်းတုဖြစ်တယ်။ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ဗွီဒီယိုပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။  “(၁)ရက်အတွင်း လိုင်းပိတ်သိမ်းမယ် အီလွန်မစ်အကူညီနဲ့ (၁)ရက်အတွင်း ဖုန်းအင်တာနက် လိုင်း အကုန်ပိတ်သိမ်းမယ့်သတင်း ပေါက်ကြားလာ” Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အင်တာနက် ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ထားတဲ့ ဒေသက လူထုတွေ အဓိက ထားသုံးဆွဲခွင့်ရနေတဲ့ စတားလင့်ခ်(Starlink)ဂြိုလ်တုအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ဖြတ်တောက်ဖို့အတွက် စပေ့ချ်အိက်စ်(SpaceX) အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် အီလွန်မက်(Elon Musk)ကို ဒေါ်လာသန်း ထောင်ချီကာ မြန်မာစစ်တပ်က လာဘ်ထိုးပြီး […]

Fact Check: အာဇာနည်နေ့အခမ်းအနားကအပြန် လမ်းမှာ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းနဲ့ ဝန်ကြီးတွေ ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ သတင်းတု

အာဇာနည်နေ့အခမ်းအနားကအပြန်လမ်းမှာ သမ္မတတဖြစ်လဲ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်း မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဝန်ကြီးတွေ ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခံရ ဗွီဒီယို ယူကျူ့မှာ ပျံ့နှံ့မှု အားကောင်းနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ သတင်းတု သာဖြစ်တယ်။။  ယူကျူ့ချန်နယ်တခုက ဖြန့်ဝေထားတဲ့ ဗွီဒီယိုပို့စ်ရဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။  “စစ်တပ် အာဇာနည်နေ့ ဗုံးပေါက်ကွဲ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဝန်ကြီး များ အပြန်လမ်းမှာ ပေါက်ကွဲ  ဘောမတွေနဲ့ စစ်တပ်အနား နေတဲ့ ပြည်သူတွေ လည်း ထိကုန်ပြီ ဒဏ်ရာရ သူ များပြားဟုသတင်းထွက်ပေါ်”(မူရင်းအရေးအသား) Original link | Archive link အချက်အလက်စိစစ်ချက် အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနားက အပြန်လမ်းမှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဝန်ကြီးတွေ ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဒီသတင်းကို ယုံကြည်ရလောက်တဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေမှာ တစုံတရာဖော်ပြချက်မတွေ့ရပါဘူး။  ဗွီဒီယိုဖြန့်ဝေထားတဲ့ “Mandalay […]

International

Fact Check: ဘီလာရုစ်သမ္မတကို ယူကရိန်းထောက်လှမ်းရေးက ဖမ်းသွားတဲ့ပုံဟာ AI အသုံးပြုဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်တယ်  

ယူကရိန်းနိုင်ငံရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးအထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ဘီလာရုစ်သမ္မတ လူကာရှင်ကို(Lukashenko)ကို သူ့နိုင်ငံထဲအထိ ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ဆိုထားတဲ့ ပို့စ်တွေ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်း နေတာ တွေ့ရတယ်။ နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ ပြောဆိုဖြန့်ဝေမှုတခုဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပုံဟာ ဉာဏ်ရည်တု နည်းပညာ(AI)အသုံးပြု ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်တာတွေ့ရတယ်။  ဒီလိုပြောဆိုချက်တွေပါဝင်တဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ပို့စ် စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာ ကြည့်ပါ။ တူညီတဲ့ပြောဆိုမျှဝေမှုကို ဒီနေရာ၊ ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း တွေ့ရတယ်။ “ယူကရိန်းတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဘီလာရုစ်နိုင်ငံပိုင်နက်အတွင်းမှ လူကာရှင်ကိုကို တိုက်ရိုက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည်။ SBU နှင့် HUR အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်အုပ်စုတစ်စုသည် ဤစစ်ပွဲအတွင်း အရဲရင့်ဆုံး စစ်ဆင်ရေးများထဲမှ တစ်ခုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ပြီး လူကာရှင်ကို၏ နေအိမ်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ကို လျင်မြန်စွာ ချေမှုန်းကာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကိုကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ စစ်ဆင်ရေးသည် […]

Fact Check: အိန္ဒိယမှာ တန်ခိုးရှိတယ်လို့ ယူဆပြီး ပျံသန်းဖို့ ကြိုးစားရင်း ဟိန္ဒူ ဘုန်းတော်ကြီး တပါး ပြုတ်ကျသေဆုံးမှုလား- မဟုတ်ပါ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်(Andhra Pradesh)ပြည်နယ်မှာ တန်ခိုးရှိပြီး ပျံသန်းနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့တဲ့ ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီး တပါး ပျံသန်းပွဲအခမ်းအနားမှာပဲ ကမ်းပါးက လိမ့်ကျသေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်နဲ့အတူ  ဗွီဒီယိုတခု ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်း နေတာတွေ့ရတယ်။နားလည်မှုလွဲစေနိုင်တဲ့ မှားယွင်းပြောဆိုမျှဝေမှုသာ ဖြစ်တယ်။   ဘာသာရေးပွဲတခုလို့ ယူဆရတဲ့ ပွဲတခုကို ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီးတပါးက ယုံကြည်သူတွေနဲ့ ခြံရံလျက် တောင်စွန်း တခုမှာပြုလုပ်နေတာ ဒီဗွီဒီယိုထဲမှာ မြင်တွေ့ရပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဘုန်းတော်ကြီးဟာ တောင်အောက်ကို ပြုတ်ကျသွားခဲ့တာတွေ့ရပါတယ်။  ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ဗွီဒီယိုပို့စ်တခုက ရယူထားတဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။ Burma Insight အမည်နဲ့ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာက မျှဝေထားတဲ့ ဒီပို့စ်ဟာ လက်ရှိအချိန်အထိ ပြန်လည်မျှဝေမှုပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော်နဲ့ ကြည့်ရှု့မှုပေါင်း ၅ သိန်းဝန်းကျင်ရရှိထားတယ်။ အလားတူတဲ့ မျှဝေမှုကို  ဒီနေရာ၊ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း […]

Fact Check : ကင်ဂျုံအန်းကို လေဆိပ်အထိ တရုတ်သမ္မတ မိသားစုနဲ့ လာကြိုခဲ့သလား- မဟုတ်ပါ

မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်း တရုတ်နိုင်ငံလာလည်တုန်းက လေဆိပ်အထိ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ကိုယ်တိုင် မိသားစုနဲ့ လာကြိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပြီး ဓာတ်ပုံပို့စ်တခု လူမှုကွန်ယက်မှာ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေ တာတွေ့ရတယ်။ မှားယွင်းပြောဆိုမှုတခုသာဖြစ်တယ်။ ကင်ဂျုံအန်းလာရောက်စဉ်မှာ ရှီကျင့်ဖျင်လေဆိပ် ဆင်းကြိုတာမရှိခဲ့ပါဘူး။ ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းနေတဲ့ ပို့စ်တခုရဲ့ စခရင်ရှော့ဓာတ်ပုံနဲ့ စာသားကောက်နုတ်ချက်ကို အောက်မှာကြည့်ပါ။  အလားတူတဲ့ ပြောဆိုမျှဝေမှုကို ဒီနေရာ၊ ဒီနေရာနဲ့ ဒီနေရာမှာလည်း တွေ့ရတယ်။  “မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်း လာလည်တုန်းက မိသားစုလိုက် လေဆိပ်အထိ ဖက်လှဲတကင်း လာကြိုခဲ့တဲ့ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အလည်လာတဲ့ အခါမှာတော့ ဒုသမ္မတနဲ့ အဖွဲ့ကိုသာ ဧည့်ခံ ကြိုဆိုဖို့ လေဆိပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။  နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး လာရောက်မှုကို အိမ်ရှင်နိုင်ငံရဲ့ […]

Follow Us